การรักษาทางศัลยกรรม

การผ่าตัดกล่องเสียง

Normal larynx 02ความผิดปกติของกล่องเสียงบางชนิดสามารถรักษาได้ทางยา แต่บางชนิดก็จำเป็นต้องผ่าตัดเพื่อแก้ไข ม้าที่มีความผิดปกติของกล่องเสียงจะมีปัญหาในการนำอากาศไปใช้ อาจะพบว่ามีการหายใจเสียงดัง และทำให้สมรรถภาพในการวิ่งของม้าทำได้ลดลง ความผิดปกติที่ตรวจพบแล้วจำเป็นต้องผ่าตัด ได้แก่ Dorsal displacement of the soft palate, Epiglottic entrapment และ Left laryngeal hemiplegia

Epiglottic entrapment

Epiglottic entrapmentเป็นอาการที่ฝาปิดกล่องเสียงติดอยู่ภายในเพดานอ่อน ผลที่เกิดขึ้นจะคล้ายกับ DDSP แต่ไม่รุนแรงเท่า บางครั้งอาจไม่ส่งผลต่อการวิ่ง แต่ในกรณีที่เป็นเรื้อรังมักจะทำให้เกิดแผลหลุมและปัญหาอื่นๆตามมาได้ การแก้ไขทำได้โดยการส่องกล้องและแก้ไขด้วยการผ่าตัดท่ายืน



DDSP

ปัญหาเพดานอ่อนผิดตำแหน่ง (Dorsal displacement of the soft palate; DDSP) ในภาวะปกติเพดานอ่อน (Soft palate) จะอยู่ใต้ฝาปิดกล่องเสียง (Epiglottis) แต่ในกรณีที่เป็น DDSP เพดานอ่อนจะขึ้นมาอยู่ผิดตำแหน่งโดยขึ้นมาอยู่ด้านบนทับฝาปิดกล่องเสียง สิ่งนี้สร้างปัญหาให้กับการหายใจของม้า เพราะเมื่อม้าหายใจฝาปิดกล่องเสียงที่โดนกดไปอยู่ด้านล่างจะพยายามกลับมาอยู่ตำแหน่งเดิม โดยพยายามดันขึ้นด้านบน ทำให้เพดานอ่อนให้นูนขึ้น ทำให้ช่องที่อากาศตีบแคบลง และอากาศจะผ่านได้เพียง 10-50% จากปกติเท่านั้น ม้าที่มีปัญหานี้จะพบว่าม้าพยายามกลืน หรือเล่นลิ้นเมื่อมีอาการ ขณะแข่งขันคนขี่ม้าจะรู้สึกได้ว่าม้าพยายามหายใจแต่ระยะเวลานั้นความเร็วก็จะตกลงและลงไปอยู่อันดับท้ายของการแข่งขันได้ คนมักพูดกันว่าม้าวิ่งมาดีแล้วอยู่ๆ ก็หมดแรงไปเฉยๆ ม้าที่มีปัญหานี้จะหายใจออกเสียงดังกว่าปกติ แต่บางตัวอาจจะไม่หายใจเสียงดังก็ได้

วิธีแก้ไขอาการนี้จำเป็นต้องมีการผ่าตัด และมีการผ่าตัดหลายวิธี เทคนิคการผ่าตัดล่าสุด ได้แก่การผ่าตัดชนิด Tie forward เป็นการดึงกล่องเสียงให้เคลื่อนมาข้างหน้า เป็นวิธีที่มีผลสำเร็จมากถึง 80-90% ในขณะที่วิธีผ่าตัดแบบเดิมๆให้ผลสำเร็จอยู่ที่ 60-65% เท่านั้น

LLH - grade3

Left Laryngeal hemiplegia (Roarer)โรคนี้อาจเรียกเป็นภาษาไทยว่า กล่องเสียงเป็นอัมพาต ปัญหานี้เป็นปัญหาที่วงการม้าแข่งรู้จักดี และมักเรียกทับศัพท์ว่า ?โรเรอร์? ซึ่งมีความหมายคืออาการหายใจเสียงดัง ดังราวกับการคำราม Roarer เป้นปัญหาสำคัญที่เกิดกับม้าแข่งพันธุ์ Thoroughbred เป็นจำนวนมาก จนปัจจุบันการซื้อขายม้าแข่งทั่วโลกนั้นจะให้สัตวแพทย์ส่องกล้องและให้เกรดระดับของ Roarer เสมอ เพราะโรคนี้จะพบว่ากล่องเสียงทางด้านซ้ายของม้าจะห้อยลงมาและไม่ขยับ ซึ่งปกติแล้วเมื่อม้ามีการวิ่งออกกำลังกล่องเสียงต้องอ้ากว้างสุดเพื่อให้อากาศจำนวนมากผ่านเข้าออก แต่เมื่อเป็น Roarer กล่องเสียงที่ห้อยลงมานั้นจะไม่สามารถอ้ากว้างได้ และปิดทางผ่านของอากาศไปถึง 50%

ม้าที่มีปัญหานี้มักจะมีการหายใจเสียงดัง เหนื่อยง่าย เวลาออกกำลังกายมากๆ เหมือนจะขาดใจ ถ้าไปวิ่งแข่งม้าอาจพุ่งออกจากซองได้แค่ผ่านโค้งแรก แต่หลังจากนั้นจะเริ่มไหลลงไปอยู่ท้ายแถว บางตัวแทบจะเดินเข้าป้ายก็มี

วิธีแก้ไขอาการนี้มีเพียงวิธีเดียวคือการผ่าตัด การผ่าตัดแก้ไขจะทำโดยการฝังเส้นเอ็นเพื่อดึงกล่องเสียงข้างที่เป็นอัมพาตให้อ้าออกถาวร แต่ม้าทุกตัวที่ได้รับการผ่าตัดให้กล่องเสียงถ่างออกนี้ กล่องเสียงจะเริ่มห้อยลงในระดับหนึ่งภายใน 7 วันหลังผ่าตัด ดังนั้นระดับการหายใจมีเสียงจะยังคงมีเสียงอยู่เป็นส่วนใหญ่ และการผ่าตัดแก้ไขนี้มีผลสำเร็จเพียง 60-65% หลังจากการผ่าตัดแล้วม้าจะอาการดีขึ้นพอแข่งได้อยู่แต่ไม่เกิน 3 ปี ก็จะกลับมาเป็นอีก